Öğretmenlerin kendi topluluklarında değişim öncüsü olmalarını nasıl sağlarız?

Öğretmen Ağı, öğrenci başarısını ve Türkiye’deki eğitim kalitesini iyileştirmek için öğretmenlerin değişim ve dönüşüme öncülük edebilecekleri bir etkileşim platformu sağlar. Platform, vakıf üyeleri, STK’lar, farklı sektörlerden bireyler ve kuruluşlar dahil olmak üzere eğitime dahil olan tüm paydaşları bünyesinde barındırmakta ve profesyonel yolculuk ve çözüm arayışı süreçleri boyunca onlarla birlikte ilerlemektedir.

Proje Ekibi
Aylin Durmaz, Ayşesu Çelik, Bala Gürcan, Ceylan Uşaki Erali, Emre Erbirer, Engin Ayaz, Kerem Alper, Mert Çetinkaya, Murathan Sırakaya, Nesile Yalçın, Özgür Önurme, Ufuk Barış Mutlu

Proje Yöneticisi
Aylin Durmaz

Komünite
Mina Yancı (Görsel Tasarım)


Ayşe Nur Özcan (Mentor), Behice Ertenü (Araştırma), Ceki Hazan (Araştırma), Selin Akçakaya (Araştırma)

 

Vehbi Koç Vakfı’nın komisyonu üzerine ATÖLYE ve Eğitim Reformu Girişimi yürütücülüğünde 2014 yılında düzenlenen Öğretmen Araştırması, Türkiye’de yaşayan ve çalışan öğretmenlerin sosyo-ekonomik koşullarını araştırdı. Çalışma, öğretmenlerin çalışma ortamlarında dışlanmış ve güvensiz hissettiklerini ve politik, teknolojik ve sosyo-ekonomik zorluklarla başa çıkma olanağına sahip olmadıklarını ortaya koymuştur. Öğretmenlerin çok büyük bir çoğunluğu, mesleki gelişim veya iyi sosyo-ekonomik koşullar için fırsatlar sunmayan bir eğitim sisteminde kendini çaresiz hissediyor.

Öğretmen olarak başvurabilecekleri ve onları doğru beceriler, yaratıcı ve yenilikçi yaklaşımlarla donatmaktan yoksun zayıf eğitim fakültelerinde çalışıyorlar. Kendilerini geliştirmek için yeterli kariyer desteğinden yoksunlar. Kötüleşen bir politika ve güvenlik ortamı ile birleştiğinde, sosyo-ekonomik refahlarının bir öncelik olmadığını düşündükleri kutuplaşmış bir toplumda haklarından mahrum kalmış hissediyorlar. Dahası, meslek olarak öğretmenlik Türkiye’de itibarını yitirmiş durumda: Öğretmenlerin büyük çoğunluğu, rollerinin toplumda değer görmediğini ve takdir edilmediğini düşünüyor. Böyle bir ortamda, inisiyatif almak, yaratıcı olmak ve problem çözücü ve eleştirel düşünür olarak öğretmek için yeterli güveni duymuyorlar – bu faktörler kaliteli öğretimin ve olumlu eğitim sonuçlarının anahtarı.

Öğretmenlerin inisiyatif almalarını sağlıyoruz ve onları destekliyoruz.

Öğretmen Araştırması sonucunda bir değişim teorisi yazıldı. Bu teoriye dayanarak geliştirilen araştırma, Türkiye’nin önde gelen yedi vakfının çabalarıyla gerçekleştirildi; Anne-Çocuk Eğitim Vakfı, Aydın Doğan Vakfı, Enka Vakfı, Mehmet Zorlu Vakfı, Sabancı Vakfı, Açık Toplum Vakfı ve Vehbi Koç Vakfı. Bu süreçte birlikte çalışacağımız eğitmenlerin katkıları, geri bildirimleri ve önerileri 18 aylık süren bir pilot proje geliştirildi.

Öğretmen Ağı‘nın çekirdek ekibinin desteğiyle ATÖLYE, ilk gruba seçilen 45 öğretmen için altı aylık bir pilot eğitim tasarladı. Bu ilk grup, İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyoloji ve Eğitim Çalışmaları Merkezi, Öğretmen Akademisi Vakfı, Sabancı Vakfı, ACEV ve Vehbi Koç Vakfı gibi çeşitli paydaş kuruluşların referansları ile gruplara katılan, Türkiye’nin dört bir yanından gelen öğretmenlerden oluşuyordu.

Pilot program, üç genel hedef doğrultusunda bir “prototipleme” yaklaşımına sahip olacak şekilde tasarlandı. Programın ilk hedefi, seçilen öğretmenlerin, çok paydaşlı bir sosyal inovasyon süreci kapsamında topluluk oluşturarak bir araya gelmeleriydi. İkinci olarak program, bu ilk grubun katılımcıları ve öğrenimleri ile Öğretmen Ağı’nın geleceğini tasarlamayı amaçladı. Son olarak, programın üçüncü amacı, tasarım odaklı düşünmenin çeşitli araçlarını eğitim bağlamında kullanarak öğretmenleri güçlendirmek ve öğretmenlerin mesleki yaşamlarında yaşadıkları belirli sorunları çözmek için bunları kullanmaktı. Süreç boyunca, öğretmenler ekipler halinde çalıştı ve çözüm önerileri geliştirdi. Çözümlerini geliştirirken, hem meslektaşları hem de öğrencilerle kapsamlı saha araştırmaları yaptılar. Daha sonra bu çözümleri, görsel ve yazılı hikaye anlatımı yöntemlerini kullanarak paylaşabilecekleri genel çıktılara dönüştürdüler.

Bolu’daki ilk modülde, öğretmenler birbirleriyle, Öğretmen Ağı çekirdek ekibi ve kurucu kurumların temsilcileri ile  tanıştı. İstanbul Bilgi Üniversitesi’nin SEÇBİR merkezinden uzmanlar, eğitim sistemindeki bazı temel konularla ilgili katılımcı tartışmaların kolaylaştırıcılığını üstlendi. İkinci gün ise öğretmenler, tasarım odaklı düşünme yöntemlerinin tanıtıldığı çeşitli etkinliklere katıldılar. İstanbul’da gerçekleşen ikinci modülde, öğretmenler kendi okullarında belirledikleri problemler üzerinde çalışmak için ekipler oluşturdular. Ekipler tasarım odaklı düşünme ve farklı kullanıcı araştırması araçlarıyla çalışmayı öğrendi. Belirledikleri problemleri daha iyi anlamak için saha çalışmaları planladılar.

 

ATÖLYE’nin ev sahipliği yaptığı üçüncü modülde, öğretmenler okullarında farklı alanlarda yaptıkları birinci elden gözlemlerden ve meslektaşları, öğrenciler ve velilerle yaptıkları görüşmelerden elde ettikleri öğrenimleri sentezledi. Tanımladıkları sorunlar etrafında beyin fırtınası yaparak yaratıcı çözümlerin ilk taslaklarını geliştirdiler.

Dördüncü modülde ekipler, çözüm önerilerini bir aylık test sürecinde öğrendiklerini kullanarak geliştirmeye devam ettiler. İkinci gün, fikirlerini ATÖLYE topluluğundaki illüstratörlerin desteğiyle posterlere dönüştürdüler ve katılımcı temsilcilere, akademisyenlere ve çeşitli özel ve sivil toplum kuruluşlarından uzmanlara sundular. Uzmanlar, öğretmenlere projelerine çeşitli açılardan bakarak geri bildirim verdiler.

Beşinci modül için, geliştirdikleri projelerden öğrenimlerini etkin bir şekilde iletebildiklerinden emin olmak için, öğretmenler bu projelerin öyküsünü en iyi nasıl ifade edebilecekleri üzerinde çalıştı. Bunun için hikaye anlatma yöntemini kullandılar, ve bu hikaye anlatım yönteminin özelliklerini öğreten çeşitli etkinliklere katıldılar.

Pilot programın altıncı ve son modülü Gümüldür’de bir inziva olarak tasarlandı. Öğretmenler, projelerinin güncel durumlarını paylaştı ve projelerini sonuçlandırmak için geri bildirim aldı. İnzivanın diğer günlerinde, katılımcılar pilot programı değerlendirdi ve Öğretmen Ağı’nın geleceği için bir vizyon ve tasarım stratejisi geliştirmeye çalıştılar.

 

Pilot programın sonunda, öğretmenler meslektaşlarıyla çeşitli projeler tasarlamış ve paylaşmış bulunuyordu. Örneğin; farklı yaşlardaki öğrencilerin öğrenme deneyimlerini paylaşabilmeleri için, farklı geçmişlere sahip öğrencilerin bir araya gelebileceği bütünleştirici öğrenme ortamlarını geliştirici yöntemler; okul kafeteryalarında zorbalığı önlemek için faaliyetler; astronomi için eğitim materyali, ve öğrencilerin yaratıcılığını engelleyebilecek başarısızlık korkusunu yenmek için öğrencilerin sınıf hatalarını öğrenim deneyimlerine dönüştürerek yaratıcılıklarını engelleyebilecek başarısızlık korkusunun üstesinden gelmelerine yardımcı olan sınıf etkinlikleri gibi projeler paylaşıldı.

 

Tasarım odaklı düşünme yaklaşımını Türk eğitim sistemi bağlamında altı farklı modüle uyarlayarak ATÖLYE, öğretmenlere okullarında ve toplumlarında değişim yaratacak araçlar sunma konusunda öncülük etti.

Yedi kurucu vakfın dışında, eğitim sektöründe aktif olan sivil toplum örgütlerinden birçok yönetici ve akademisyen de projeyi destekledi. Tasarım çalışmalarına katılan ya da bunlara geri bildirim veren vakıflar arasında Mor Sertifika Programı, Başka Bir Okul Mümkün, Türk Eğitim Derneği, Türk Eğitim Gönüllüleri, MEF Üniversitesi, Umut Vakfı, Ögretmen Akademisi Vakfı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyoloji ve Eğitim Çalışmaları Merkezi, Kültür Üniversitesi, Aydın Üniversitesi, Ashoka, Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği, Türk Felsefe Kurumu, Terakki Vakfı ve Global Civics Academy yer aldı.


Benzer Projeler